راهنمای جامع طراحی تمرینات والیبال برای رسیدن به بالاترین سطح پیشرفت
تفاوت بین تیمی که در زمان مناسب به اوج آمادگی میرسد و تیمی که در جا میزند، اغلب به نحوه طراحی تمرینات برمیگردد.
مسئله فقط این نیست که چه دریلها (تمریناتی) را اجرا میکنید، بلکه نحوه سازماندهی تمرینات، میزان لمس توپ توسط بازیکنان و اینکه تمرین چقدر به شرایط واقعی مسابقه نزدیک است، اهمیت بسیار بیشتری دارد. فرقی نمیکند در حال برنامهریزی تمرین برای یک تیم حرفهای بزرگسالان هستید یا برای نوجوانان تازهکار؛ اصولی که باعث اثرگذاری یک تمرین میشوند همیشه ثابت هستند.طراحی تمرین برای انتقال به مسابقه، نه صرفا برای فعالیت بدنی، پیش از نوشتن هر تمرینی روی تخته وایتبرد، مربیان موفق از خود یک سوال کلیدی میپرسند: آیا کاری که در تمرین انجام میدهیم، قابل انتقال به شرایط مسابقه هست؟پر کردن زمان تمرین با فعالیتهایی که به ظاهر مفید هستند اما ورزشکار را برای شرایط مسابقه آماده نمیکنند، کار آسانی است. تحقیقات در زمینه مهارتآموزی به ما میگوید که تواناییها دقیقاً به همان محیط و کاری وابسته هستند که در آن توسعه یافتهاند. هرچه محیط تمرین شما بیشتر شبیه به مسابقه باشد، ورزشکاران شما در زمان رقابت اصلی عملکرد بهتری خواهند داشت. این موضوع مستقیماً روی تکتک بخشهای تمرین شما تاثیر میگذارد؛ از گرم کردن گرفته تا سوت پایان تمرین.
توضیح تکمیلی مربیگری:
به عنوان مثال، توپگیری که در تمرین فقط توپهایی را میگیرد که مربی از روی یک جعبه برای او ضربه میزند، در مسابقه واقعی هنگام مواجهه با یک اسپک واقعی دچار مشکل خواهد شد. چرا؟ چون سرعت توپ واقعی، نشانههای بصری از نحوه گامبرداری اسپکر حریف و تنوع مسیر توپ در تمرینِ پرتاب با دستِ مربی وجود نداشته است. هرچه بیشتر بتوانیم این عناصر بازی واقعی را وارد تمرین کنیم، بازیکنان آمادهتری خواهیم داشت. به حداکثر رساندن تکرارهای شبیهساز مسابقهبزرگترین عامل موفقیت یک والیبالیست، میزان دفعاتی است که والیبال واقعی بازی کرده است. تکرارهای شبیه به مسابقه (تکرارهایی که دارای سرعت، نشانههای بصری و متغیرهای یک مسابقه واقعی هستند) ارزشمندترین چیزی است که میتوانید به بازیکنان خود هدیه دهید. هر تصمیم مربی در طراحی تمرین باید در راستای افزایش این «تکرارهای باکیفیت» باشد. هنگام ارزیابی یک تمرین از خود بپرسید: آیا این تمرین حس و حال والیبال واقعی را دارد؟ آیا توپ از روی تور رد میشود؟ آیا بازیکنان مجبور به خواندن دست حریف و واکنش نشان دادن هستند؟ اگر پاسخ منفی است، احتمالاً میتوانید استفاده بهتری از زمان محدود تمرین خود بکنید.یک تغییر ساده اما بزرگ، بازنگری در نحوه گرم کردن تیم است. به جای ۱۵ دقیقه دویدن دور زمین و انجام حرکات کششی تکراری، تمرین را با فعالیتهای کار با توپ شروع کنید. نیازی نیست این تمرینات خیلی پرفشار باشند؛ هدف گرم شدن تدریجی بدن است. این ۱۵ دقیقههای کار با توپ در طول یک فصل، به زمان بسیار چشمگیری تبدیل میشود. در حالی که تیمهای دیگر در حال دویدن دور زمین هستند، بازیکنان شما در حال ارتقای مهارتهای فردی خود با توپ خواهند بود.
توضیح تکمیلی مربیگری:
یکی دیگر از راههای عالی برای افزایش بهرهوری، استفاده از بازیهای گروهی کوچک مانند دو-به-دو یا سه-به-سه است. وقتی ۱۲ بازیکن را به سه گروه بازی دو-به-دو تقسیم میکنید، هر بازیکن تقریباً سه برابر بیشتر از زمانی که شش-به-شش بازی میکنند توپ را لمس میکند. آموزشهای کوتاه و اختصاصی در ابتدا یا انتهای تمرین، جایی که مربی با یک الی سه بازیکن روی یک مهارت خاص کار میکند، ابزار قدرتمند دیگری برای رفع نقاط ضعف است.تمرینات قالبی در برابر تمرینات تصادفینحوه سازماندهی تکرارها در یک تمرین، به اندازه خود تمرین اهمیت دارد.
تمرین تصادفی (Random Practice):
تمرینی است که با سرعت، متغیرها و نشانههای بصری مسابقه انجام میشود و اساساً شبیه به یک والیبال رقابتی است.
تمرین قالبی (Blocked Practice):
تمرینی است که برخی عناصر بازی واقعی از آن حذف شده، سرعت کمتری دارد، قابل پیشبینیتر است و روی یک مهارت مجزا تمرکز دارد.هر دو نوع تمرین جایگاه خود را دارند.
برای افراد کاملاً مبتدی، تمرینات قالبی کمک میکند تا الگوی حرکتی پایه را درک کنند. اما به محض اینکه بازیکن توانست مهارت را در حد قابل قبولی اجرا کند، افزایش شرایط تصادفی و شبیهسازی مسابقه، همان جایی است که پیشرفت واقعی رخ میدهد.مفهوم کلیدی در اینجا نقطه چالش است. اگر تمرین خیلی آسان باشد، بازیکنان چیزی یاد نمیگیرند. اگر خیلی سخت باشد، اعتماد به نفس خود را از دست میدهند. طراحی تمرین موثر یعنی تنظیم درجه سختی به گونهای که ورزشکاران در عین حال که موفقیت بالایی را تجربه میکنند، برای رشد کردن نیز به چالش کشیده شوند.نحوه ارتباط شما، نحوه یادگیری بازیکنان را شکل میدهد تحقیقات در زمینه یادگیری حرکتی پیوسته نشان میدهد که استفاده از نشانههای تمرکز بیرونی (دستورالعملهایی که توجه ورزشکار را به تاثیر حرکتش بر محیط معطوف میکند) یادگیری بهتری نسبت به نشانههای تمرکز درونی (تمرکز روی اعضای بدن) به همراه دارد.
توضیح تکمیلی مربیگری:
وقتی به یک اسپکر میگویید «زمین را با پاهایت هل بده»، تمرکز او را به بیرون معطوف کردهاید. اما وقتی میگویید «زانوهایت را خم کن»، تمرکز او معطوف به درون بدن خودش میشود. نشانههای بیرونی منجر به یادگیری و ماندگاری بهتر مهارت میشوند. استفاده از تمثیل و استعاره نیز بسیار موثر است. مثلاً به جای اینکه به اسپکر بگویید دستت را چگونه بچرخان، به او بگویید هنگام ضربه زدن به حرکت شلاق زدن فکر کن. این کار الگوی حرکتی را بدون درگیر کردن ذهن به تکتک اعضای بدن، به بازیکن منتقل میکند.در زمینه بازخورد دادن، یک اشتباه رایج مربیان این است که بعد از هر تکرار بازیکن، به او بازخورد اصلاحی میدهند. در حالی که بازخورد دادن ضروری است، اما زیادهروی در آن باعث اختلال در پیشرفت میشود، زیرا بازیکن دیگر از حواس و درک خودش برای ارزیابی عملکردش استفاده نمیکند. بدانید چه زمانی باید بازخورد بدهید و چه زمانی باید اجازه دهید بازیکنان خودشان مسیر یادگیری را پیدا کنند.فراموش نکنید: بازخورد مثبت بسیار انگیزهبخش است و مربیان باید تمام تلاش خود را بکنند تا میزان تشویق و بازخورد مثبت را در تمرینات افزایش دهند.اصول را بسازید، نه فقط مجموعهای از تمرینات را. بسیار وسوسهانگیز است که برای برنامهریزی تمرین، هر چقدر میتوانیم از شبکههای اجتماعی و فرمهای مربیگری و تمرینات یوتیوب جمعآوری کنیم،اما موثرترین مربیان، تمرین را به چشم مجموعهای از فعالیتهای پراکنده نمیبینند. آنها تمرین را چارچوبی میدانند که بر اساس اصول بنا شده است.وقتی اصول طراحی یک تمرینِ خوب را درک کنید، میتوانید هر دریلی را ارزیابی کنید و سریعاً تشخیص دهید که آیا جای این تمرین در برنامه امروز شما هست یا خیر. به این ترتیب، دست از دنبال کردن تمرینات مُد روز برمیدارید و شروع به ساختن یک محیط تمرینی هدفمند و منسجم میکنید. وقتی چرایی را بدانید، پیدا کردن چگونگی بسیار آسانتر میشود.
یک نکته کاربردی برای پایان:
از تخته وایتبرد استفاده کنید. نوشتن برنامه تمرینی در جایی که ورزشکاران بتوانند آن را ببینند، باعث جابجایی سریعتر بین تمرینات میشود، به بازیکنان کمک میکند تا از نظر ذهنی و جسمی برای فعالیت بعدی آماده شوند و باعث میشود در بخشهای رقابتی، امتیازات به وضوح دیده شوند. این یک ابزار ساده است که تفاوت معناداری در جریان روان تمرین شما ایجاد میکند.
دیدگاهها ۰